Het identificeren van de sleutelprocessen die ons gedrag richting geven, is mogelijk via twee elkaar aanvullende benaderingen: vanuit het nut bij voortplanting (leven doorgeven) en vanuit de ontwikkeling van de hersenen (blijven leven). Beide routes leiden tot dezelfde persoonlijke ambities, maar wel in verschillende volgorde.
Wanneer we de ambities rangschikken naar hun directe bijdrage aan voortplanting, ontstaat de volgorde: (1) Lichaam: de voortplantingsgeschiktheid en daarmee de aantrekkingskracht. (2) Status: het bieden van middelen en bescherming aan het nageslacht. (3) Identiteit: stabiliteit in ouderlijke rollen en betrouwbaarheid. (4) Samenwerking: het vangnet voor zorg, opvoeding en sociale ondersteuning. (5) Kennis: het nemen van juiste beslissingen.
De bovenstaande volgorde zet beslissingen om nageslacht te krijgen centraal. De ambities zijn echter in een andere volgorde ontstaan. Nog belangrijker dan het krijgen van kinderen is de wens om in leven te blijven. Overleven start met een gezond (1) Lichaam. Hierna gaan de levensvormen met elkaar (2) Samenwerken. Dit vergroot de overlevingskansen voor ieder groepslid aanzienlijk. Groepsvorming versterkt ieders veiligheid en wederkerigheid geeft hulp in zware tijden. Vervolgens ontstaat binnen de groep (3) Status; sommige individuen presteren beter dan anderen. Ze hebben meer invloed bij het nemen van beslissingen. De voordelen van Status stralen af op de gehele groep. De groepsleden leren hun eigen waarde kennen en ontwikkelen een (4) Identiteit. Dit geeft veerkracht, omdat ze ook in de toekomst een belangrijke rol spelen in de groep. Als laatste ontwikkelen mensen met een Identiteit de drang naar (objectieve) (5) Kennis. Deze volgorde Lichaam, Samenwerking, Status, Identiteit, Kennis ligt ten grondslag aan de opbouw van de menselijke emoties. Zie hoofdstuk 19 Automotie voor de details. Deze ontstaansvolgorde is gegrift in onze hersenen en krijgt vaak voorrang boven de volgorde die is afgeleid van voortplanting. Daarom presenteren we de ambities standaard in de volgorde Lichaam, Samenwerking, Status, Identiteit en Kennis. Het verschil in volgorde laat zien dat we verschillende prioriteiten kunnen kiezen op verschillende momenten.
Vorige pagina Volgende pagina Inhoudsopgave